Πέμπτη, 2 Ιανουαρίου 2014

Χτίζοντας κλασική δισκοθήκη εν καιρώ κρίσης


Πάει καιρός που η κλασική δισκογραφία αποχαιρέτησε τη φάση ένδοξης ακμής της, μετακινούμενη από τη χειμαρρώδη υπερπαραγωγικότητα των δεκαετιών 1970-1990 σε πολύ πιο συγκρατημένη ροή νέων τίτλων. Αντιμετωπίζοντας δυσκολίες επιβίωσης, οι δισκογραφικοί κολοσσοί της περιόδου κατέφυγαν σε στρατηγικές επιθετικών εξαγορών ή συγχωνεύσεων και αξιοποιούν δημιουργικά τα τεράστια, συσσωρευμένα αποθέματα ηχογραφήσεων ολόκληρης της μεταπολεμικής περιόδου.

Οι διάφορες θεματικές επανεκδόσεις συνθέτουν ένα συναρπαστικό χρονικό των τεχνικών κατακτήσεων του στερεοφωνικού ήχου από το 1960 μέχρι σήμερα, αλλά και γοητευτική, πολλαπλά ενδιαφέρουσα ρετροσπεκτίβα της εξέλιξης των ερμηνειών στη διαχρονία. Επιπλέον, προσφέρουν ιδανική -αν όχι τελευταία!- ευκαιρία για να χτίσει ο νέος φιλόμουσος μια περιεκτική δισκοθήκη βασικών ερμηνειών αναφοράς. Τέλος, στους παλιότερους, που μεγαλώσαμε αγοράζοντας κάθε καινούργια έκδοση lp ή cd με αιματηρές οικονομίες, δίδεται η δυνατότητα να τις ξαναποκτήσουμε σε άριστες ψηφιακές μεταγραφές και να συμπληρώσουμε ό,τι μάς είχε ξεφύγει. Με κόστος συνήθως λιγότερο των 2€ ανά cd, δηλαδή σημαίνει μόλις 100 € για κουτί των 50 cds, οι προσφορές προβάλλουν ασυζητητί ελκυστικές!

Η πλήρης έκδοση ηχογραφήσεων με έργα Μπραμς της Deutsche Grammophon περιλαμβάνει 44 cds: 8 με συμφωνικά έργα (συμφωνίες, εισαγωγές, κοντσέρτα, σερενάτες), 18 με μουσική δωματίου (κουαρτέτα, κουιντέτα, τρίο, σόλο πιάνο, όργανο), 18 με φωνητική μουσική (τραγούδια, χορωδιακά ασυνόδευτα και με ορχήστρα, Γερμανικό Ρέκβιεμ κ.λπ.). Στις τάξεις των ερμηνευτών παρελαύνουν όλα τα μεγάλα ονόματα που υπηρέτησαν στον ναό του γερμανικού μουσικού πανθέου: Κάραγιαν, Αμπάντο, Μπεμ, Τζουλίνι, Σινόπολι, Ντισκάου, Μούτερ, Πολίνι, Κουαρτέτο Λασάλ, Μπάρενμποϊμ, Νόρμαν, Μάτις, Φασμπέντερ, Χορωδία Βορειογερμανικής Ραδιοφωνίας. Ξεχωριστό ενδιαφέρον διαθέτει εδώ η συγκέντρωση όλης της μουσικής δωματίου και των φωνητικών έργων σε εξαίρετες ερμηνείες (DG 002894778183).

Κορυφή του κεντροευρωπαϊκού μπαρόκ, πατριάρχης και θεματοφύλακας της δυτικής αρμονίας, ο Μπαχ μάς θωρεί χαμογελαστός από τον θρόνο του. Η σχετική επανέκδοση της DG περιλαμβάνει 50 cds. Οι ηχογραφήσεις ισοκατανέμονται ανάμεσα σε αυτές με όργανα εποχής και στις λίγο παλαιότερες. Ρίχτερ, Γκάρντινερ, Χόγκγουντ, Γκέμπελ και Κούσμαουλ μοιράζονται τις καντάτες, Ρίχτερ, ΜαΚρίς και Γκάρντινερ τις λειτουργίες και τα ορατόρια (Κατά Ιωάννην, Κατά Ματθαίον, Πασχαλινό), Σάιμον Πρέστον, Ρίχτερ και Βάλχα παίζουν τα έργα για όργανο, Πολίνι, Ρίχτερ, Πίνοκ, Πίρες, Πογκορέλιτς, Γκίλμπερτ και Αργκεριχ μοιράζονται τη μουσική για πληκτροφόρα. Τις σονάτες για σόλο όργανα αναλαμβάνουν οι Μίλσταϊν και Φουρνιέ, αυτές για σόλο όργανα και πληκτροφόρο τα δίδυμα Γκέμπελ-Χιλ, Μάισκι-Αργκεριχ, Νικολέτ-Ρίχτερ. Τα Βραδεμβούργια διευθύνει ο Αμπάντο, τις σουίτες για ορχήστρα και τα κοντσέρτα για πληκτροφόρο ο Πίνοκ, τα κοντσέρτα για βιολί αναλαμβάνει η Χίλαρι Χαν. Τη Μουσική Προσφορά παίζουν οι Musica Antiqua Köln και την Τέχνη της Φούγκας ο Αϊμάρ (DG 002894791043). Αν πάλι προτιμάτε τον Μπαχ σας σε ενιαία ερμηνευτική αισθητική, με όργανα εποχής, υπάρχει εναλλακτικά η εντυπωσιακά γενναιόδωρη, χορταστικά ενημερωτική έκδοση των απάντων του από την Hänssler υπό τον Χέλμουτ Ρίλινγκ: στα 220 € για 172 cds, συνολικής διάρκειας 175 ωρών, αντιστοιχούν 1,30 € ανά cd (Hänssler -098.620.000)!

DECCA: πρωτοπόρος του ποιοτικού ήχου-Συγκεντρωμένες σε δύο κουτιά των 50 cds προτείνει η DECCA τις επιλογές της από τα απέραντα αποθέματα ηχογραφήσεών της, αποτεινόμενη –δικαίως!- στους φίλους του ποιοτικού ήχου. Το πρώτο με τίτλο «The DECCA sound» καλύπτει ολόκληρο το χρονικό φάσμα 1956-2000 (DECCA 02894785437). Το δεύτερο, με τίτλο «The analogue years», επικεντρώνεται στην περίοδο 1954-1980 και αποτελείται από τις περίφημες ηχογραφήσεις ffrr (full frequency range recordings). Ξεκινά από την πρώτη στερεοφωνική ηχογράφηση, ενώ αντιπαραθέτει ως bonus και μονοφωνικές εκδοχές (DECCA 02894785437). Επικαλύψεις μεταξύ των δύο δεν υπάρχουν. Ασυζητητί ισορροπημένες, οι επιλογές δισκογραφίας καλύπτουν με ορθολογιστικά αντιπροσωπευτικό τρόπο τους θησαυρούς των καταλόγων της εταιρείας σε έργα (18ος-20ός αιώνας) και συντελεστές.

Η τελειότερη και διασημότερη συμφωνική ορχήστρα του κόσμου συμπλήρωσε φέτος 100 χρόνια συνεργασίας με την Deutsche Grammophon. Από την πρώτη καταγραφή της μπετοβενικής «Πέμπτης» υπό τον Αρθουρ Νίκις (1913), ώς το «Αντάτζιο» του Μπάρμπερ υπό τον Γκουστάβο Ντουνταμέλ (2013) μια αδιάλειπτη ροή ηχογραφήσεων με μεγάλες υπογραφές καταγράφει την πορεία και την προσφορά του συνόλου της γερμανικής πρωτεύουσας. Καθώς οι επιλογές είναι απερίφραστα εμπορικές, εύκολα ο καθένας θα προέβαλλε ενστάσεις για το τι περιλαμβάνεται και τι παραλείπεται: π.χ. η υπερβολική παρουσία του Κάραγιαν, ακόμη και σε ρεπερτόριο που δεν υπήρξε το φόρτε του, ενώ απουσιάζει ολοκληρωτικά ο Ρίχαρντ Στράους του Μπεμ! Ωστόσο, το ενδιαφέρον παραμένει αμείωτο, πρωτίστως για τις άλλως απρόσιτες «αρχαίες» ηχογραφήσεις της περιόδου 1913 έως 1960, στις οποίες παρελαύνουν θρυλικά ονόματα: Νίκις, Φούρτβενγκλερ, Χίντεμιτ, Χόρενσταϊν, Φρίτσαϊ, Βάλντερ, Κνάπερτσμπους, Ρ. Στράους, Λ. Λούντβιχ, Μαρκέβιτς, Κούμπελικ, Κεμπφ, Ροστροπόβιτς, Σνάιντερχαν, Αντα, πρώιμος Κάραγιαν, Μπεμ και Αμπάντο, Λάιτνερ, Γιόχουμ (DG 002894791049).

Κι αν αυτά δεν σας αρκούν, υπάρχουν ακόμη η έκδοση/αφιέρωμα της DG στον εν ζωή αθάνατο Αμπάντο, οι εκδόσεις Βέρντι και Βάγκνερ, οι ρετροσπεκτίβες της Philips και της Mercury.

Του Γιάννη Σβώλου
[efsyn.gr]