Πέμπτη, 23 Ιανουαρίου 2014

Μη φοβάσαι τα μικροκύματα


Μου λέει πριν από κάνα μήνα ένας γιατρός μας «Σπύρο, έχω μια διαφωνία με έναν φίλο μηχανικό... εκείνος πιστεύει ότι οι φούρνοι μικροκυμάτων είναι μια χαρά για ζέσταμα φαγητού αλλά εγώ διατηρώ μια καχυποψία σχετική με το τι μπορεί να κάνει στο φαγητό αυτή η ακτινοβολία». Αχ και να έπαιρνα ένα ευρώ κάθε φορά που μου έκαναν αυτή την ερώτηση... θα είχα μαζέψει σίγουρα ένα πενηντάρικο. Επειδή πάλι προχθές με ρώτησε μια φίλη για το θέμα είπα να μεταφέρω εδώ την απάντηση που έδωσα στον γιατρό τότε. Να την έχω γραμμένη και έτοιμη, βρε αδερφέ, για όλες τις επόμενες φορές.

Του είπα λοιπόν να μην ανησυχεί και να χρησιμοποιεί τον φούρνο μικροκυμάτων χωρίς περίεργες σκέψεις. Τι θα μπορούσες να φοβηθείς; Το αν η ακτινοβολία μπορεί να προκαλέσει ιονισμούς, ελεύθερες ρίζες και γενετικές τροποποιήσεις; Όχι δεν μπορεί διότι δεν είναι ιονίζουσα ακτινοβολία όπως η υπεριώδης, οι ακτίνες Χ και η ακτινοβολία γάμμα. Μάλιστα τις ιονίζουσες ακτινοβολίες τις χρησιμοποιούν και για να σκοτώνουν μικροοργανισμούς σε τρόφιμα αλλά δεν μας αφορά εδώ μιας και τα μικροκύματα δεν είναι σε αυτή την κατηγορία. Για να έχει μια ιδέα ο αναγνώστης, αν η ορατή ακτινοβολία (τα χρώματα που βλέπουμε) είναι το σημείο αναφοράς μας στο ηλεκτρομαγνητικό φάσμα τότε οι ιονίζουσες ακτινοβολίες είναι από την πλευρά των μεγαλύτερων συχνοτήτων και μεγαλύτερων ενεργειών και οι μη ιονίζουσες (υπέρυθρη, μικροκύματα και ραδιοκύματα) στην άλλη πλευρά με μικρότερες συχνότητες και χαμηλότερες ενέργειες. Τα μικροκύματα θέτουν σε περιστροφή μόρια νερού και μέσω συγκρούσεων μεταξύ τους ανεβαίνει η θερμοκρασία του φαγητού (ή ό,τι άλλο έχεις βάλει μέσα).

Να φοβηθείς μια «διαρροή» μικροκυμάτων από τον φούρνο; Ούτε αυτό συμβαίνει, με τον τρόπο που κατασκευάζονται. Χώρια που μικροκύματα χρησιμοποιούνται για να έχεις ασύρματη πρόσβαση στο διαδίκτυο (θα την πνίξει στα μικροκύματα τη χώρα ο Σαμαράς λοιπόν όπως λέει), για το ασύρματο τηλέφωνο του σπιτιού σου, για το κινητό σου αλλά και για τα τηλεοπτικά σήματα. Με όλα αυτά πραγματικά η ανησυχία σου είναι η μόνη πηγή μικροκυμάτων η οποία είναι κλειστή και ασφαλής;

Τέλος (και εδώ έχουμε μια ανατροπή-έκπληξη) τίθεται το θέμα της καταστροφής θρεπτικών ουσιών στις τροφές όπως πρωτεϊνών και βιταμινών. Συνήθως τα θρεπτικά συστατικά χάνονται λόγω υψηλών θερμοκρασιών αλλά και διάλυσης στο νερό. Έρευνες έχουν δείξει λοιπόν (δες μερικές που παραθέτω ως παραδείγματα) ότι σε πολλές περιπτώσεις ένας συμβατικός φούρνος ή το βράσιμο οδηγούν σε μεγαλύτερες απώλειες θρεπτικών ουσιών (μιας και με τον φούρνο μικροκυμάτων η διαδικασία θέρμανσης διαρκεί πολύ λιγότερο). Σίγουρα το θέμα έχει να κάνει με το είδος τροφής, τη θερμοκρασία, τον τρόπο μαγειρέματος κτλ, αλλά το μήνυμα είναι ότι ο φούρνος μικροκυμάτων δεν πρέπει τουλάχιστον να δαιμονοποιείται.

Εγώ λοιπόν θα μνημονεύσω τον Πέρσι Σπένσερ που δουλεύοντας πάνω στην τεχνολογία των ραντάρ πριν 70 χρόνια στην Αμερική, βρήκε τη λιωμένη σοκολάτα στην τσέπη του και έθεσε τις βάσεις ενός τεχνολογικού προϊόντος που έχει βολέψει και έχει ταίσει εκατομμύρια κόσμου.

Microwave Heating of Infant Formula: A Dilemma Resolved
Effects of microwave cooking/reheating on nutrients and food systems: a review of recent studies
The effect of microwaves on nutrient value of foods
Microwave cooking and nutrition
The Claim: Microwave Ovens Kill Nutrients in Food