Τρίτη, 23 Σεπτεμβρίου 2014

Εντυπωσιακή αναπαράσταση του τάφου της Αμφίπολης - Ασύλητη η σαρκοφάγος;

Αναπαράσταση βασισμένη στο σκίτσο του ζωγράφου Γεράσιμου Γ. Γερολυμάτου που αναρτήθηκε στο προσωπικό του ιστολόγιο «Περί τέχνης ο λόγος» (peritexnisologos.blogspot.gr)

Αντιμέτωποι με μια νέα πραγματικότητα βρίσκονται οι αρχαιολόγοι στον τάφο της Αμφίπολης, έπειτα από την αποκάλυψη ότι υπάρχει και τέταρτος θάλαμος στον οποίο για να εισχωρήσει κανείς θα πρέπει να μπει από μια μικρή πύλη. Ο θάλαμος αυτός ενδεχομένως να είναι και ο τόφος ταφής του σημαντικού «ενοίκου», να υπάρχει δηλαδή εκεί η σαρκοφάγος, και όπως όλα δείχνουν είναι υπόγειος.

Το νέο αυτό στοιχείο προκαλεί μεγάλη αισιοδοξία στους επιστήμονες ότι τελικά το μέρος που κρύβεται το μεγάλο μυστικό, και πιθανότατα και οι αρχαιολογικοί θησαυροί, να έχει μείνει αλώβητο από τη δράση των τυμβωρύχων. Ο μοναδικός τρόπος κατασκευής του μνημείου στο λόφο Καστά έχει μπερδέψει ακόμη και τους αρχαιολόγους και θεωρείται πιθανό να μπέδεψε και τους αρχαιοκάπηλους. Φαίνεται ότι ο κατασκευαστής του τάφου ήθελε να προστατέψει με κάθε τρόπο την σαρκοφάγο και να εμποδίσει τους τυμβωρύχους να εισέλθουν μέχρι εκεί, ακόμη κι αν κατάφερναν να φτάσουν μέχρι τον τρίτο θάλαμο στον οποίο βρίσκονται σήμερα οι αρχαιολόγοι.

Η μελέτη του μαρμάρινου θυρώματος που βρέθηκε στον τρίτο θάλαμο δείχνει πως το άνοιγμα που οδηγεί σε κάποιους άλλους, πιθανόν υπόγειους χώρους, δεν βρίσκεται στο κέντρο του τοίχου αλλά έκκεντρα προς τα αριστερά.


Αυτή την στιγμή πάντως η επίχωση του τρίτου θαλάμου και η κακή κατάσταση διατήρησης του θόλου, που απαιτεί έργα στερέωσης δεν βοηθάει την ανασκαφική έρευνα στο επίμαχο σημείο.


Τα μέχρι στιγμής δεδομένα έχουν ως εξής: Ο πρώτος και ο δεύτερος θάλαμος έχουν ύψος από το έδαφος περίπου 6,5 μέτρα. Το ύψος του τρίτου θαλάμου, ωστόσο, ξεπερνάει τα 7 μέτρα και σύμφωνα με τις εκτιμήσεις τα δάπεδο του πηγαίνει ακόμα βαθύτερα.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις, από το βόρειο τοίχο του τρίτου δωματίου (τον λεγόμενο και κίτρινο τοίχο) ξεκινούν σκαλιά που φτάνουν μέχρι την έκκεντρη πύλη που έχει αρχίσει να αποκαλύπτεται προς τον τέταρτο θάλαμο.

Αυτή η πύλη κατεβαίνει πιο βαθιά, είναι μετατοπισμένη προς τα αριστερά και δεν βρίσκεται στο κέντρο του τοίχου, ενώ έχει άνοιγμα 96 εκατοστά. Για να αντιληφθεί κανείς τη διαφορά που υπάρχει σε σχέση με τα προηγούμενα ανοίγματα αρκεί να αναφέρουμε ότι η απόσταση ανάμεσα στις Καρυάτιδες αλλά και τις παραστάδες στην είσοδο της πρόσοψης, κάτω από τις Σφίγγες, είναι 1,68 μέτρα.


Σύμφωνα με το δημοσίευμα της εφημερίδας, Ελευθεροτυπία, τα σενάρια για τι θα ακολουθήσει είναι πολλά. Στον επόμενο χώρο θα βρεθεί κάποιος άλλος θάλαμος; Θα αποκαλυφθεί μια κρύπτη ή κόγχη όπου θα είναι τοποθετημένος ο νεκρός; Ή θα συνεχίζεται η επαλληλία των θαλάμων υπογείως; Αν ισχύει πάντως η τελευταία εκδοχή ίσως να έχουμε μια πρώιμη εμφάνιση κατακομβών. Το έργο των αρχαιολόγων θα είναι πολύ μεγάλο αφού θα πρέπει στην περίπτωση αυτή να εξερευνήσουν ανάλογο χώρο στο υπόγειο με αυτόν που βρήκαν από την πρώτη στιγμή που εισήλθαν στο ταφικό μνημείο, όταν δηλαδή ανακαλύφθηκαν οι Σφίγγες.

Ενδεχομένως, λοιπόν, οι τυμβωρύχοι να έφτασαν μέχρι τον τρίτο θάλαμο, να είδαν τη μικρή οπή που υπάρχει αλλά και το χώμα που είχε τοποθετηθεί και να εγκατέλειψαν την προσπάθεια να εισέλθουν στο υπόγειο. Μ' αυτά τα δεδομένα, η σαρκοφάγος και οι αρχαίοι θησαυροί μπορεί να βρίσκονται στο υπόγειο και να περιμένουν τους αρχαιολόγους οι οποίοι έχουν αρχίσει να χαμογελούν πιστεύοντας ότι βρίσκονται μπροστά σε ένα ασύλητο μνημείο. Ο μεγαλοπρεπής τάφος με περίμετρο σχεδόν 500 μέτρα δεν κατασκευάστηκε για να μείνει κρυφός. Φτιάχθηκε με τέτοιο τρόπο ώστε όλοι να… υμνούν τη μεγαλοπρέπειά του. Επομένως, ο κατασκευαστής γνώριζε ότι θα ήταν στόχος τυμβωρύχων κι έπρεπε να κάνει κάτι για να τον προστατέψει. Οι επιχωματώσεις που έγιναν καθώς και η πύλη που οδηγεί στο υπόγειο ήταν ένας τρόπος για να να μπερδευτούν όσοι ήθελαν να μπουν στον τάφο.


«Η ανασκαφή θέλει το χρόνο της», δήλωσε η Γενική Γραμματέας του υπουργείου Πολιτισμού, Λίνα Μενδώνη.

Μετά τις τελευταίες αποκαλύψεις με τις Καρυάτιδες, η κ. Μενδώνη επισήμανε μιλώντας στον Ant1 ότι ακόμα δεν ξέρουν τι κρύβεται στον τρίτο θάλαμο, «για να πάμε στον τέταρτο», προσθέτοντας ότι η ανασκαφή είναι μία αυστηρά επιστημονική διαδικασία, «δεν μπορείς να τη βιάσεις, μπορείς, όμως να την επιταχύνεις, λαμβάνοντας, ωστόσο κάποια συγκεκριμένα μέτρα προστασίας για τους εργαζόμενους και για το μνημείο».


Η κ. Μενδώνη τόνισε ότι «έχει στηθεί στο μνημείο ένα πλήρες και σύγχρονο εργοτάξιο, καθώς υπάρχει ανάγκη υποστήλωσης, που οφείλεται όχι στο ότι δεν είναι σε καλή κατάσταση, αλλά ότι από την κατασκευαστική του δομή ήταν επιχωσμένο με ποταμίσια άμμο, σε μια προσπάθεια αποτρεπτική για σύληση». «Οι κατασκευαστές είχαν λάβει μέτρα πρόνοιας για να αποφύγουν την τυμβωρυχία» είπε χαρακτηριστικά.

imerisia.gr via amfipolinews