Πέμπτη, 9 Οκτωβρίου 2014

Η Αμφίπολη, οι ανασκαφές και η πολιτική εκμετάλλευση


Η αρχαιολόγος Δ. Κουτσούμπα που συγκέντρωσε με τον Δ. Πλάντζο υπογραφές επιστημόνων κατά της λογοκρισίας με αφορμή τις δηλώσεις Παλαγγιά, μιλά στο TheTOC.gr.

«Υψώνουμε ένα τείχος και λέμε: οι επιστημονικές απόψεις δεν στοχοποιούνται, δεν λογοκρίνονται» με αφορμή την «αιρετική» διατύπωση της κυρίας ΄Ολγας Παλαγγιά ότι το μνημείο τηςΑμφίπολης δεν είναι μακεδονικών αλλά ρωμαϊκών χρόνων που βρέθηκε στο μάτι του κυκλώνα.

Στο TheTOC.gr μιλά ο άνθρωπος που είχε την πρωτοβουλία της συγκέντρωσης 140 υπογραφώνστην επιστολή διαμαρτυρίας για «σεβασμό της επιστήμης που πάει μπροστά με ερωτήματα κι όχι με βεβαιότητες». Η Δέσποινα Κουτσούμπα καταθέτει επίσης και την προσωπική της άποψη ότι στην περίπτωση του μνημείου της Αμφίπολης υπήρξε λάθος επικοινωνιακή τακτική αλλά καισαφέστατη προσπάθεια της κυβέρνησης να αποπροσανατολίσει από άλλα ζητήματα. Η ίδια μιλά για κυβερνητική διαχείριση του μνημείου «από τη στιγμή που ο πρώτος ο οποίος χρονολόγησε τον τάφο (θυμίζω η κυρία Περιστέρη είχε χρονολογήσει τον περίβολο) ήταν ο πρωθυπουργός Αντώνης Σαμαράς σε συνέντευξή του σε κυριακάτικη εφημερίδα ως μη όφειλε…»

Πίσω από την δήλωση – διαμαρτυρία 140 φοιτητών, μεταπτυχιακών, ανέργων, συνταξιούχων, μονίμων και καθηγητών «σε κάθε απόπειρα ποινικοποίησης της επιστημονικής άποψης και στοχοποίησης των όσων την εκφέρουν» με αφορμή την διατύπωση της Καθηγήτριας Κλασσικής Αρχαιολογίας στο Πανεπιστήμιο Αθηνών ότι ο τάφος «δείχνει» ρωμαϊκά χρόνια που κατηγορήθηκε, είναι η προαναφερθείσα Δέσποινα Κουτσούμπα, αρχαιολόγος ΥΠΠΟΑ ΕΕΑ και ο Δημήτρης Πλάντζος, επ. καθηγητής κλασσικής αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών. Οι δυο αρχαιολόγοι είχαν την πρωτοβουλία να συγκεντρώσουν υπογραφές «ανθρώπων που έχουν την ίδια ανάγκη», όπως λέει στο TheTOC.gr η πρώτη. Μεταξύ αυτών συναντά κανείς ονόματα επιστημόνων εγνωσμένου κύρους, όπως οι κ.κ. Βαλαβάνης, Τιβέριος, Στεφανίδου – Τιβερίου και άλλοι που μπορεί να «τοποθέτησαν» το μνημείο σε άλλους χρόνους από την κυρία Παλαγγιά, αναγνωρίζουν, όμως, το δικαίωμα στον καθένα να λέει την άποψή του.

«Oχι, το κείμενο δεν είναι εναντίον της κυρίας Περιστέρη»

«Oταν η κυρία Παλαγγιά εκφέρει μια επιστημονική γνώμη και η αντιμετώπιση είναι ότι είναι… πράκτορας των Σκοπιανών (γιατί αυτό γράφτηκε σε κάποιες εφημερίδες και το αναπαρήγαγαν πάρα πολλά blogs), οφείλουμε να το στιγματίσουμε.

Φαντάζεστε μια κοινωνία που ένας επιστήμονας δεν μπορεί να εκφράσει την άποψή του διότι θα τον ρίξουν στην πυρά ή θα τον απολύσουν;», αναρωτιέται η κυρία Κουτσούμπα που έχει υπάρξει φέτος υποψήφια του ΑΝΤΑΡΣΥΑ για τηνΠεριφέρεια Αττικής με το σχήμα Αντικαπιταλιστκή Ανατροπή.

«Oχι, το κείμενο δεν είναι εναντίον της κυρίας Περιστέρη», ξεκαθαρίζει η κυρία Κουτσούμπα αναφορικά με το ότι η υπεύθυνη της ανασκαφής καταφέρθηκε εναντίον συναδέλφων της που βγαίνουν στα media και αμφισβητούν τη χρονολόγηση του ευρήματός της (σ.σ. ως γνωστόν η κυρία Περιστέρη μιλά για Μακεδονικό τάφο). «Ολοι που υπογράφουμε αυτό το κείμενο έχουμε ένα πρόβλημα με τη διαχείριση που γίνεται από τα media που μιλούν για “Πόλεμο Αρχαιολόγων”. Αυτό το πρόβλημα έχουμε διότι τα media χρειάζονται βεβαιότητες. Τα media χρειάζονται την είδηση γρήγορα ενώ η ανασκαφή πηγαίνει αργά. Τα media χρειάζονται βεβαιότητες ενώ η ανασκαφή βγάζει ερωτήματα. Το υπουργείο προσπαθεί να προσαρμοστεί σε αυτό – γι’ αυτό έβαλε και σ’ αυτή τη θέση την κυρία Παναγιωταρέα που είναι δημοσιογράφος…. Επίσης δεν μπορεί οι επιστημονικές αντιλήψεις να βλέπονται ως εξυπηρετούσες αλλότρια συμφέροντα», λέει η κυρία Κουτσούμπα.
Αμφίπολη και επικοινωνία: η χαμένη ευκαιρία

«Εγώ προσωπικά αισθάνομαι ότι με την επικοινωνιακή διαχείριση της Αμφίπολης έχουμε χάσει μια ευκαιρία. Η ευκαιρία του ο κόσμος να εξοικειωθεί του τι είναι μια ανασκαφή, τους ρυθμούς της και ταυτόχρονα του ότι μια ανασκαφή δεν εμπεριέχει βεβαιότητες αλλά μέσα από ερωτήματα που απαντάει το χώμα παράγεται μια γνώση. Δυστυχώς αυτά αντί να παρουσιάζονται ως μια επιστημονική διαδικασία με ερωτήματα παρουσιάζονται ως βεβαιότητες. Χαρακτηριστικό παράδειγμα οι Καρυάτιδες με προτεταμένα χέρια. Το υπουργείο έβγαλε δελτίο τύπου προτού ανακαλυφθούν ακόμα οι Καρυάτιδες ολόκληρες αναφέροντας ότι έχουν προτεταμένα χέρια σα να χορεύουν… συρτάκι. Μα πως; Τα χέρια ανακαλύφθηκαν δέκα μέρες μετά. Και έδωσαν στη δημοσιότητα αναπαράσταση του μνημείου όπου τις Σφίγγες τις παρουσίασαν ακέφαλες (όπως βρέθηκαν) και τις Καρυάτιδες με προτεταμένα χέρια (λες και το’ χουμε δεδομένο). Αυτό είναι αντιεπιστημονικό. ΄Η κάνεις αναπαράσταση του μνημείου όπως ήταν χθες ή αποτύπωση σχεδιαστική όπως είναι σήμερα».

«Διαψεύστηκε ο πρωθυπουργός»

Σύμφωνα με την κυρία Κουτσούμπα από τότε που ο πρωθυπουργός χρονολόγησε πρώτος τον τάφο υπήρξε μια σαφέστατη προσπάθεια της κυβέρνησης να αποπροσανατολίσει από άλλα ζητήματα, κάτι το οποίο δεν μπορεί πια να γίνει άλλο. Διότι δεν γίνεται για ενάμιση μήνα να είναι πρωτοσέλιδο η Αμφίπολη. «Ο πρωθυπουργός είχε πει ότι σε 15 μέρες θα ξέρουμε ποιος είναι ο νεκρός. Διαψεύστηκε διότι οι ρυθμοί της ανασκαφής δεν μπορούν να “κολλήσουν” στους ρυθμούς της κοινωνικής και πολιτικής πραγματικότητας που θέλει να διαμορφώσει ο καθένας», λέει η ίδια ξεκαθαρίζοντας ότι αυτές είναι προσωπικές της απόψεις που δεν έχουν καμία σχέση με το κείμενο των 140. Και καταλήγει: «Η κυβέρνηση δίνει έμφαση στην Αμφίπολη για να “ξεπλύνει” το γεγονός ότι πάρα πολλά μνημεία σ’ όλη τη χώρα δεν έχουν ούτε χρήματα για να αναστηλωθούν ενώ ταυτόχρονα και η ανασκαφή της Αμφίπολης μέχρι πέρσι δεν είχε πάρει χρήματα από το ΥΠΠΟ. Τα χρήματα που βγήκαν ως νούμερα αφορούσαν έργα ΕΣΠΑ για τα οποία έργα ΕΣΠΑ έχουν γίνει μελέτες από συναδέλφους αρχαιολόγους – δεν είναι χάρισμα. Αφορούσαν το Μουσείο, το Γυμνάσιο της Αμφίπολης κι όχι την ανασκαφή».

Οι υπογραφές των 140 συγκεντρώθηκαν σε μια ημέρα. Την Παρασκευή 10 Οκτωβρίου σύμφωνα με την κυρία Κουτσούμπα, θα δοθούν στη δημοσιότητα και άλλες υπογραφές (τόσες, ενδεχομένως και περισσότερες) διότι υπάρχουν Ελληνες και ξένοι αρχαιολόγοι – αγγλικά και Πανεπιστήμια των ΗΠΑ όπως το Μπέρκλεϊ – που θέλουν να συνυπογράψουν το κείμενο.