Δευτέρα, 17 Νοεμβρίου 2014

Τα τραγούδια τη περίοδο της δικτατορίας


Οι τέχνες και ο πολιτισμός είχαν και έχουν μία ιδιαίτερη θέση στην ελληνική κοινωνία και πραγματικότητα. Μάλιστα, πολλές φορές τόσο η τέχνη όσο και ο πολιτισμός ακολουθούν τις επιταγές κάθε εποχής. Έτσι, κατά την περίοδο της δικτατορίας, παρά τη καταπάτηση της ελεύθερης έκφρασης και βούλησης παρά τη γενική λογοκρισία υπήρξαν κάποιοι μουσικοί και καλλιτέχνες, που δεν σκέφτηκαν τις επιπτώσεις και τη τιμωρία και τραγούδησαν για την κοινωνία.

Κατά τη περίοδο της δικτατορίας οτιδήποτε ξενόφερτο ήταν απαγορευτικό και τα τραγούδια έπρεπε σαφώς να δοξάζουν και να υμνούν την «Εθνοσωτήριων Επανάσταση». Μάλιστα, ο ίδιος ο γενικός γραμματέας του υπουργείου Δημόσιας Τάξης, συνταγματάρχης Λαδάς,το Φεβρουάριο του 1970, στα εγκαίνια της «Μουσικής Στέγης» έκανε σαφές ότι οτιδήποτε ξενόφερτο είναι απαράδεκτο και θα θεωρείται εισβολή που αλλοιώνει τον ελληνικό χαρακτήρα και τα ήθη και έθιμα που κληρονομήσαμε από τους προγόνους! Με άλλα λόγια κάθε τι που προασπίζει την διαφορετικότητα είναι κατακριτέο.

Όμως, καλλιτέχνες, όπως οι Νίκος Ξυλούρης, Γιάννης Μαρκόπουλος, Μάνος Λοϊζος, Μίκης Θεοδωράκης, Μαρία Φαραντούρη και τη Μελίνα Μερκούρη δεν συμβιβάστηκαν και δεν υπάκουσαν. Ο Νίκος Ξυλούρης υποδεχόταν το αθηναϊκό κοινό στη γνωστή τότε μπουάτ «Λήδρα» ενώ ο Γιάννης Μαρκόπουλος μελοποιεί το ποίημα του Οδυσσέα Ελύτη «Ήλιος ο πρώτος» και ηχογραφεί τους δίσκους «Το χρονικό» το 1970, «Τα ριζίτικα» ένα χρόνο μετά, «Τα τραγούδια του νέου πατέρα» και την «Ιθαγένεια» το 1972. Εκείνη την περίοδο, επίσης, οτιδήποτε έφερε την υπογραφή του Μάνου Λοϊζου και του Μίκη Θεοδωράκη ήταν εξίσου απαγορευτικό! Παρόλα αυτά και οι δύο καλλιτέχνες δεν πτοήθηκαν. Ο πρώτος ηχογράφησε τρεις δίσκους - «Ο σταθμός» (1968), «Θαλασσογραφίες» (1970) και «Να 'χαμε, τι να 'χαμε» (1972) – και ο δεύτερος συνέθετε διαρκώς και έστελνε τα τραγούδια του στο εξωτερικό, όπου ζωντάνευε τις φωνές των Μαρία Φαραντούρη και Μελίνα Μερκούρη.